Öğretmenin Çocuğun Hayatındaki Rolü  Bu Yazıyı 5 Dakikada Okuyabilirsiniz.

‘‘Bir gün yeni bir Türkçe öğretmeni geldi. Öğretmenimiz sınıfa ilk girdiğinde sıcacık bir gülümseme ile kollarını açarak ‘Merhaba arkadaşlar,’ dedi. Babam gibi kırk yaşlarındaydı ama onun gibi sert duruşu yoktu. Kendini tanıtıp birkaç soru sordu, kimse el kaldırmadı, herkes suskundu. Gülümseyerek, ‘Herkes söz alacak, konuşacak, çekinmeyin, cevabınız doğru ya da yanlış olabilir, hiç önemli değil,’ dedi, şaşırdık. Dersleri işleme yöntemi, teknikleri bambaşkaydı, hayatın farklı alanlarından örnekler sunardı, müfredatta yer almayan yaşam dersleri verirdi. Benim gibi uyumsuz, tembel öğrenciler bile onun dersini iple çeker, diğer derslere göre daha çok çalışırdı. Sorularını cevaplamak için yarışırdık. Onunla konuşmanın keyfini, sıcak şefkatini daha çok yaşamak için bilemeyenler bile el kaldırırdı.’’

Okul hayatının başlaması ile çocuk, anne ve babasından sonra artık en uzun süreyi öğretmeniyle geçirmeye başlar. Çocuğun kişilik, sosyal ve akademik gelişimine öğretmen şekiller verir. Bundan dolayı öğretmenin çocuğun hayatındaki rolü çok önemlidir.

Daha önceki yazılarımızda çocuk gelişiminde ilk 6 yılın öneminden bahsetmiştik. Temel gelişimlerinin ilk evrelerinde ebeveynin desteklemesi ile çocuk gelişim basamaklarını çıkmaya başlar. İlk dönemlerde kendine rol model aldığı anne ve babasının yerini artık öğretmen doldurmaya başlar. Çok hızlı gelişen ve değişen bir dünyanın içinde olduğumuzu düşünecek olursak, öğretmenlerin çocukların hayatına dokunurken ince bir ipte yürüdüğünü düşünmesi kaçınılmazdır. Öğretmen olarak bu değişikliğe uyum sağlamakta zorlandığınız anlar ve alanlar olabilir. Nitelikli, donanımlı ve en önemlisi iyi insanlar yetiştirmek için bu hıza ayak uydurmak çok önemlidir.

Çocuk ilk ve en uzun ayrılığını yaşarken çok kaygılı olabilir. Çocuğun en güvenli ortamı eviydi, sınırlar ve kurallar çocuğa ayak uydurabiliyordu, sorumluluk olarak büyük beklentiler yoktu ve her elini uzattığında annesini ya da babasını yanında buluyordu. Bunlardan dolayı okul süreci çocuklar için zorlayıcı geçebilir ve akademik, sosyal alanlarda güçlükler yaşayabilirler. Bu zorlukların önüne geçebilmek için öğretmenlerin öğrencilerini yakından tanıması ve yaratıcılıklarıyla süreci yönetmeleri önemlidir.

Öğrenciyi Tanımak

Eğitim sisteminin en küçük parçası olan sınıf ve içerisinde dünyaya bırakacağımız eserler, öğrencileri yakından tanımak bu yolculuğun en önemli ve temel kısmıdır. Olanakların getirmiş olduğu bazı dezavantajları avantaja çevirmek öğretmenin yaratıcılığı ile paraleledir. Malzemeler bunlar, ortam bu ve benim bildiklerim de bunlar diyerek çocuklara tek tip eğitim vermek onları köreltmekten öteye götüremez bizleri. Gelişmek, değişmek ve evrensel olmak için her bireyin yaşamı boyunca kendisini öğrenci konumunda görmesi ve kendisine ödevler vermesi gerekmektedir.

Her çocuk farklıdır ve özeldir. Çocuğun okul hayatı dışında, ev hayatına, aile ilişkilerine ve sosyal ortamına da hâkim olmak, öğrenci ile karşılaşılan bir problemde yol gösterici olabilir. Akademik başarıya ulaşmakta güçlük yaşayan öğrencileri kazanmak için öncelikle bu duruma yol açabilecek problemler neler bunları tespit etmek gerekir.

  • Çocuğun ebeveyni ile ilişkisi nasıl?
  • Ebeveyn ilgili mi?
  • Çocuğun karşılanmayan bir ihtiyacı var mı?
  • Çocuğun yaşam koşulları neler?
  • Çocuğun travmatik bir geçmişi var mı?
  • Ailenin ekonomik koşulları nasıl?
  • Çocuk sosyal ilişkilerinde nasıl?
  • Sınıf ortamında sevilen bir öğrenci mi?
  • Hangi derslerde başarılı, hangi derslerde başarısız?
  • Çocuğun ilgi ve yetenekleri neler?
  • Çocuğun her hangi bir sağlık sıkıntısı var mı?
  • Çocuğun psikolojik olarak yaşadığı güçlükler var mı?

Bu sorularla beraber pek çok durum çocuğun akademik başarısını etkiliyor, sosyal ilişkilerde güçlük yaşamasına, kendini farklı yollarla ifade etmesine neden olabiliyor. Çocuğu etiketlemeden, öncelikle problemin kaynağına inilmeli ve gerekli çözüm becerileri geliştirilmelidir.

Ebeveyninden şiddet gören bir çocuğun arkadaşlarına kendini ispatlamak için şiddet içerikli davranışlar sergilemesi sürpriz bir durum değildir. Çocuğu dışlamak, etiketlemek, disipline göndermek ya da farklı cezalar uygulamak sorunu çözmekten ziyade o an ki durumu kurtarmadan öteye gidemez. Öğrencinin davranışına değil, o davranışı neden sergilediğine cevap bulmak daha köklü bir çözümdür.

Öğretmen ve Yaratıcılık

Her çocuğun öğrenme stili, öğrenme hızı, derse ilgisi farklıdır. Çocuklara vermemiz gereken dersler sabit olabilir fakat aktarma yöntemi öğretmenin yaratıcılığı ile ilgilidir. Çocuğa biyoloji dersini sınıf içerisinde birkaç deneyle anlatmakta elbette bir yöntemdir ama büyük bir biyoloji laboratuvarı olan çevremizi kullanarak, yeni keşifler yaparak anlatmakta bir diğer yöntemdir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivitesi olan bir öğrencinin 40 dakika boyunca, sabit oturarak dersi dinlemesi mümkün değildir ve çocuğun ihtiyacının giderilmemesi sınıf yönetiminde öğretmenleri zorlayabilir. Özel durumları olan çocukları hem akademik hem de sosyal olarak kazanmak için ihtiyaçlarına yönelik, çocuğu sınıf içerisinde tutabilecek etkinlikler geliştirilmelidir. Öğretmenler bazen de çocuğun yaratıcılığını baltalayabiliyor. Genel olarak kabul görmüş öğrenci profili çok nettir. Ders düzenini bozmayan, sorumluluklarını yerine getiren, hem akademik hem de sosyal olarak verimli olan çocuklar öğretmenlerin gözdesi oluyor. Peki ya diğer çocuklar?

Her çocuğa eşit fırsatları tanımak bazen mümkün olmuyor ve bazen çok büyük yetenekleri fark etmeden kaybediyoruz. Gelişen ve değişen dünyaya ayak uydurmak çok önemlidir. Çocuğun anlayabileceği yolu keşfetmek hatta o yoldan cebimize bir şeyler koymak bir öğretmenin hayat boyu ödevidir.

Öğretmen bir kandile benzer, kendini tüketerek başkalarına ışık verir.

Mustafa Kemal ATATÜRK

Kaynaklar

1-Doğan Cüceloğlu, Öğretmenim Bir Bakar mısın?

(Cüceloğlu, 2018)

2- Karne Sadece Çocuğun Mudur?

çocuğunu sevmeyen ebeveyn olur mu
Çocuğunu Sevmeyen Ebeveyn Olur Mu?
Zihinsel ve Gelişimsel Yetersizlikleri Olan Çocuklar
Sizin Çocuğunuz Farklı Peki Şimdi Ne Olacak?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü