İnsomnia: Uyuyamayanlar Kulübü  Bu Yazıyı 4 Dakikada Okuyabilirsiniz.

İnsan yaşamının en temel ve vazgeçilmez etkinliklerinden biri nedir diye sorsak ‘uyku’ sanırım gelen cevaplar arasında en sık göreceklerimizden biri olur. Nitekim uyku, yeme, içme, nefes alma, boşaltım kadar önemli bir fizyolojik gereksinimdir. Fiziksel ve psikolojik yapının onarım ve yenilenmesi, enerji depolaması, hafızanın güçlenmesi, büyüme ve gelişme, beyin gelişimi, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi gibi bir çok faaliyet uyku sırasında gerçekleşir.

Hepimiz zaman zaman bir türlü gelmeyen uykudan muzdarip bir halde buluruz kendimizi. Saatler boyunca uyanık bir halde yatakta sağa sola dönüp, düşüncelerin arasında kaybolur; kimi zaman aralıklarla gece boyunca uyanır hatta bazen gün aydınlanırken hiç gözümüzü kırpmadan tavanı izliyor oluruz. Uykunun miktarı, niteliği ve zamanlamasındaki bu tarz bozukluklar ‘uyku bozuklukları’ olarak adlandırılır. Uykusuzluk, aşırı uyuma ihtiyacı, uyku kalitesinde bozukluk gibi durumlar uyku bozuklukları arasında sayılabilir. İnsomnia ise en sık karşılaşılan uyku bozukluklarından biridir. Dünya nüfusunun üçte biri kısa vade uyuyamama sorununu tecrübe ediyor; bu sorunlar genellikle bir kaç hafta devam ediyor. İnsomnia rahatsızlığı bulunan bir insan, en az 3 ay boyunca haftada en az 3 kez uykuya dalmakta güçlük çeker, uzun süre uyanık kalır ve/veya çok erken saatlerde uyanır. Bu durum kişide, dikkate değer bir ölçüde strese sebep olur.

Peki, insomnia tam olarak nedir?

İnsomnia, uykuya dalmada, uykuyu sürdürmede ve sonlandırmada güçlük ya da uyuduğu halde uykusunu alamama, dinlenmiş hissedememe şeklinde görülür. Gündüzleri ise aşırı yorgun hissetme, performansta düşüş, psikolojik değişiklikler olarak ortaya çıkar. İnsomnia bir semptom olarak görülebildiği gibi aynı zamanda başka hastalıkların tetikleyicisi olarakta görülebilir. Kısa süreli(akut) ve uzun süreli(kronik) olmak üzere iki tip insomnia bulunmaktadır. Kısa süreli insomnia; hastalık, seyahat, anksiyete, stres durumlarında ortaya çıkan geçici bir sorundur. Uzun süreli insomnia ise; haftada 3 ve daha fazla gece ortaya çıkar ve uykusuzluk aylar boyunca kökleşmiş olur.

İnsomnia’yı tetikleyen faktörler; biyolojik, psikolojik ya da çevresel olarak sıralanabilir. İnsomnia’yı etkileyen başlıca nedenler şu şekilde sıralanabilir;

  • Stres ve anksiyete
  • Alkol ve madde kullanımı
  • Zayıf uyku rutini ve uyku ortamı
  • Yaşam tarzı faktörleri
  • Zihinsel sağlık koşulları
  • Fiziksel sağlık koşulları
  • Kullanılan ilaçlar
İnsomnia’nın belirtileri nelerdir?
  • Gece uyumada, uykuya dalmada zorluk
  • Gece uykusunda sık sık uyanma
  • Gece uykusundan sonra dinlenmemiş hissetmek
  • Sinirlilik hali, ani öfke patlamaları
  • Depresyon, karamsar ruh hali
  • Kaygı ve endişelerde artış
  • Dikkat dağınıklığı
  • Verilen görevlere odaklanamama, yerine getirememe
  • Unutkanlık, hatırlamanın güçleşmesi
  • Sakarlığın, hataların ve kazaların artması
  • Uyku konusunda endişe duymak

Yukarda sıraladığımız belirtileri kendinizde gözlemliyorsanız, günlük hayatınızın akışı içerisinde durum işlerinizi zorlaştırmaya başladıysa mutlaka bir uzmana başvurmalı ve destek almalısınız.

İnsomnia’nın tedavisi nasıldır?

İnsomnia hem psikolojik hem de fizyolojik olarak tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Tedavi kapsamında hastanın yakınmalarına göre sadece terapi ya da ilaç tedavisi ile ilerlenebileceği gibi her ikisiyle birlikte de süreç devam ettirilebilir.

Bunlara ek olarak iyi bir gece uykusu için uykudan önce kendinize bir takım rahatlatıcı rutinler oluşturabilirsiniz. Duş almak, kitap okumak, hafif müzik dinlemek uykuya hazırlık aşamasında rahatlamanızı sağlayabilir. Her sabah aynı saatte uyanmaya her gece aynı saatte yatmaya özen göstermelisiniz böylece biyolojik saatiniz belirli bir ritimde çalışmaya başlayacaktır. Uyku öncesinde yemek yememeye, alkol tüketmemeye dikkat etmelisiniz. İyi bir uyku için uyunacak ortamın uygunluğu da önemlidir. Uyuyacağınız ortamın karanlık, sessiz ve havalandırılmış olması da önemlidir. Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı besinler tüketmekte uyku kalitenizin artmasına destek olacaktır.

 

KAYNAKLAR

  1.  Özgen., İnsomni Tanımı, İnsomni Tipleri, İnsomni Tedavisi
  2. Tümer, B., İlhan, A., Kartal, Gençlerde İnsomnia Görülme Sıklığı, (2017.)
  3. İnsomnia is Treatable, sleepfoundation.org
  4. M., Ohayon, Epidemiology of insomnia: what we know and what we still need to learn, (2002.)
Arka Bahçede Oynama
Pahalı Oyuncak Almadan Çocuğu Mutlu Etmek Mümkün
Duygusal Açlık
Aç Olan Bedeniniz Değil Duygularınız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü