Çocuklara Duyu Bütünleme Gözüyle Bakmak  Bu Yazıyı 4 Dakikada Okuyabilirsiniz.

Ebeveynler bazen çocuğunu anlamakta zorluk yaşayabilir. Ebeveynler,çocuğunun sosyal becerisi gelişsin,akranlarıyla aynı gelişimi göstersin,akademik başarısı iyi olsun diye çok  fazla uğraşır,her türlü fırsatı çocuğuna yaratır fakat çocuk bu uğraşa cevap vermediğinde ebeveyn ve çocuk ilişkisi yıpratıcı olur. Çocuğun beklenmedik tepkileri ebeveynler tarafından olumsuz karşılanır. Çocuğunuzun yapmış olduğu olumsuz davranışı yargılamadan önce çocuğunuzun bu davranışı yapmasında ki nedenin alt yapısını bilmek önemlidir. Peki ebeveyn olarak çocuğunuzun sosyal,fiziksel,duygusal,akademik yada davranışsal becerilerinde ki sorunların asıl probleminin altında yatan sebebine duyu bütünleme gözünden baktınız mı? Gelin birlikte çocuğunuza farklı bir gözle bakmanızı sağlayacak duyu bütünlemeyi öğrenelim.

Duyu bütünleme nedir?

Duyu bütünleme, günlük yaşamda kullanmak üzere,kendi vücudumuzdan ve çevremizden aldığımız duyusal bilgileri nasıl algıladığımız,algıladığımız bu duyusal bilgileri nasıl kullanacağımıza ve kullanırken nasıl davranacağımıza karar verme işlemidir.Yaşamın her aşamasında meydana gelen otomatik bir nörolojik süreçtir. Bu süreçteki aşamayı ekşiden hoşlanmayan ve ilk defa portakal deneyen bir çocuk örneğiyle açıklayayım;

Duyusal girdi: Sulu ve tatlı duran bir portakalı çocuk görür.Portakalı ısırdığı anda beklediği ve sevmediği durumla karşılaştığını anlar çünkü portakal ekşidir. Tat alma duyusu beyne mesajı yollar.

Nörolojik Organizasyon: Beyin portakalın ekşi olduğunu çocuğa rahatsız olarak tercüme eder ve duyusal mesajı kullanmak üzere organize eder.

Motor sonuç: Çocuğun beyni, ağız içinde nasıl tepki vermesi gerektiğini söyler.Çocuk ağzında olan portakalı hemen yere tükürür ve bir daha ki sefer portakalı yememe kararı alır.

İşte her çocuk içinde bulunduğu çevreden ve kendi bedeninden uyaranları alma,algılama,kullanma ve tepki gösterme konusunda farklı gelişim özellikleri gösterir. Bu duyusal gelişime bağlı olarak her çocukta bireysel farklılıklar ortaya çıkar. 

Bazı çocuklar şu durumları yaşar;

  • Sıradan sesleri yok sayar.                                                                                                                                                                                                         
  • Tehlikeli aktivitelerden korkmaz.                                                                                                                                                                       
  • Arkadaşlarıyla iletişim kurmakta zorluk çeker.                                                                                       
  • Sürekli ağzına bir şeyler götürme isteğinde bulunur.                                                                                                                                             
  • Ağlama krizleri ve öfke nöbetleri geçirir.                                                                                                                                                    
  • İnce-kaba motor ve koordinasyon sorunu yaşar.                                                                                                        
  • Duyduğu her kelimeyi sürekli söyler.                                                                                                           
  • Dikkat sorunu yaşar.
  • Çok fazla yemek seçer.                                                                                                                                                                
  • Sürekli bir yere çarpıp düşer.                                                                                                                                                                           
  • Etrafta sürekli koşmak ister.                                                                                                                                                                                          
  • Özgüven sorunu yaşar.                                                                                                                                                                  
  • Elinin kirlenmesinden rahatsız olur.                                                                                                                
  • Elinde sürekli bir şeyle dolaşmak isteyebilir.                                                                                                                                                                                      
  • Gelişimsel problemler yaşar.                                                                                                                     
  • Ufak ve ani hareketlerden korkar.                                                                                                                                                               
  • Dil gelişiminde sorun yaşar.                                                                                                                      
  • Uyku problemi yaşar.

Peki çocuklar neden bu sorunları yaşıyor?

Yukarıda yazılanlar çocukların yaşadığı duyusal sorunların bazılarıdır. Çünkü çocuklar çevresel koşulların etkisi ya da genetik faktörlerden dolayı doğru ve olması gerektiği  düzende duyusal süreç gelişmediğinde duyu bütünleme bozukluğu ortaya çıkacaktır.

Öyleyse duyu bütünleme bozukluğu nedir?

Duyu bütünleme sorunu yaşayan çocuk,vücudundan ve çevresinden duyusal mesajları alamayabilir ya da algılayamayabilir.Bu duyusal mesajları verimli bir şekilde bütünleyemeyebilir, organize edemeyebilir ve ayırt edemeyebilir.Böylelikle çocuğun organize olmamış beyni,çocuğa davranışlarını kontrol etmek için yanlış mesajlar gönderebilir.Bu aşamalarda yaşanan bozukluklar sonucu çocuklar duyulara karşı tepkilerini normal olarak algılaması gerekirken normalin üzerinde,normalin altında ya da duyusal uyarana aşırı arzu içinde tepkiler, duyusal uyaranları ayırt etmede yaşadığı güçlük ve duyusal problemlerden kaynaklanan fiziksel-motor planlama ve koordinasyon sorunlarla karşılaşırlar.                                  

Peki duyusal gelişim için önemli duyularımız nelerdir?

Aklımıza 5 duyumuz olan koklama,tatma,görme,işitme ve dokunma duyularımız gelir.Aslında pek bilinmeyen bizim için çok önemli olan 3 duyumuz daha vardır.Bunlar hareket ve denge duyusu(vestibüler sistem),vücut farkındalığı (proprioseptif duyu),iç organlardan gelen (interoseptif) duyularımızdır. Tüm duyular bir arada uyum içinde çalışmalıdır.Beyin birçok uyaran ile beslenip iyi ve dengeli çalışırsa,hem beynimiz hem de biz sorun yaşamayız.

Çocuğunuzun duyu bütünleme sorunu yaşadığından nasıl emin olabilirsiniz?

Çocuğunuzda bazı duyusal problemleri fark ettiniz fakat tedavi gerekip gerekmediğine karar vermenizi sağlayacak en önemli şey duyusal problemlerin çocuğunuzun günlük hayatı etkileme durumudur.Eğer ki çocuğunuzun duyusal farklılıkları yaşam kalitesini bozuyor,onun sosyal,fiziksel,duygusal güvenini,akademik yada davranışsal becerilerini olumsuz etkiliyorsa o zaman duyusal problemleri için terapiye götürmeniz gerekebilir.

Çocuklarda Dokunma Duyusu
Bebeğinizin Diş Çıkarma Dönemi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü