Çocuğunuzda Uyku Bozukluğu Olabilir Mi?  Bu Yazıyı 4 Dakikada Okuyabilirsiniz.

Güne başlarken sizi fiziksel ve ruhsal açıdan hazır hissettirmeyen, dinlenmiş olduğunuzu düşünmediğiniz uyku normal ve sağlıklı bir uyku süreci geçirmediğiniz anlamına gelmektir. Çocukların yaklaşık %30’unda uyku bozuklukları görülmektedir. Beyin gelişiminin çok hızlı olduğu çocukluk döneminde, bu sorunların giderilmesi yetişkinlik dönemi için büyük önem taşır.

Uyku bozuklukları ne kaynaklıdır?

  • Ebeveynlerin tutum ve sınır problemlerinden kaynaklanabilir.
  • Depresyon, kaygı, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, otizm spektrum bozuklukları gibi ruhsal bozukluklara uyku bozuklukları eşlik edebilmektedir. 
  • Stresli olaylar yaşanan süreçlerde en sık verilen tepkilerden biri uyku bozukluklarıdır. 
  • Gastroözofageal reflü, ağrı, alerji, astım gibi tıbbi rahatsızlıklara bağlı olarak da uyku bozukluğu görülmektedir.

Kabus nedir?

  • Kabuslar en çok 3-5 yaş dönemindeki çocuklarda gözlemlenmektedir, ancak hayatın her döneminde kabus görülebilir. 
  • Genellikle uykunun ikinci yarısında, gecenin geç saatlerinde, daha sık kabus görülmektedir. 
  • Stres ve kaygının arttığı dönemlerde daha sık kabus görülebilir. Çocukların uygunsuz, korku içeren çizgi film veya video oyunlarına maruz kalmaları bir sebep olabilmektedir. 
  • Özgül bir tedavisi yoktur, altta yatıyor olabilecek sebepler araştırılarak ortadan kaldırılmaya çalışılır. 

Gece/uyku terörü nedir?

  • 1,5 – 10 yaş arasındaki çocuklarda sık görülür, okul öncesi dönemde görülme sıklığı %40’tır.
  • Uykunun ilk yarısında, gecenin erken saatlerinde olur. 
  • Çocuk uyuduktan 2-3 saat sonra korku içerisinde bağırarak veya ağlayarak, yatağının içinde oturur, bu durumun süresi 30 saniyeden 3 dakikaya kadar değişebilir. Uykunun ağır kısmında  gerçekleşen bir olaydır, uyandırılmadı ise çocuk sabah bunu hatırlamaz ya da çok az hatırlar.  
  • Çok yorgun olunan zamanlarda artış gösterebildiğinden, gündüz uykusu önerilebilir, programlı uyandırma da bazen işe yarayabilmektedir.

Uyurgezerlik nedir?

  • Çocuklarda görülme sıklığı %15’tir. En sık 4-8 yaş arası başladığı ve ergenliğe doğru azaldığı gözlemlenmiştir. 
  • Uyku sırasında kalkma ve gezinme görülür, kapıdan çıkıp gitme veya yanlış yere idrarını yapma gibi eylemler de görülebilir. Ağır uyku dönemi olduğundan sabah hatırlanmaz veya çok az hatırlanır. 
  • Ev içi emniyet tedbirleri almak çok önemlidir. Profesyonel yardım alarak sorunun giderilmesi gerekir.

Uykuda hareket bozukluğu nedir?

Rüya gördüğümüz sırada solunum ve göz kasları dışındaki tüm kaslarımız felç halindedir, bu bireylerde rüya sırasında normal olan bu felç durumu oluşmaz. Kişi rüya gördüğü sırada hareket eder, tekme atabilir, yakınındaki kişiye vurabilir, çırpınabilir. 

Tıkayıcı uyku apnesi nedir?

  • Uyku sırasında kişinin solunumunun tamamen kesilmesine apne, kısmi olarak kesilmesine ise hipopne denir. 
  • Beyinden veya solunum yollarından kaynaklanabilmektedir. Uzun süren apnelerde beyin yeteri kadar oksijen alamadığından çok ciddi sorunlar doğabilir. 
  • Genellikle bu hastalığa sahip bireyler gece uyku sırasında horlama, gündüzleri ise yorgun uyanma ve uykululuk halinden şikayet ederler.

Narkolepsi nedir?

  • Genellikle çocuk ve ergenlerde aşırı, kontrol edilemeyen gündüz uykululuğu olarak görülür.
  • Hastalar beklenmedik zamanlarda, konuşurken veya yemek yerken aniden uykuya dalarlar. Bu uykuların süresi saatler sürebilir. 
  • ‘Katapleksi’, heyecan, üzüntü, mutluluk veya gülme gibi güçlü bir duygu yaşandığında oluşan ani kas gücü kaybıdır, bu durum çocuklardaki narkolepsi vakalarının % 50-70’inde görülür. 
  • Uyku paralizisi ve uykuya geçişte halüsinasyonlar görülebilir. 
  • Beyinde uyanıklığı sağlayan sinir hücrelerinin eksikliğinden kaynaklanır. Tanısı, özel uyku testleri ve beyin omurilik sıvısında uyku hücrelerinin ürettiği özel bir maddenin analizi ile netleştirilir. 

Sirkadiyen ritm ile ilgili uyku–uyanıklık bozuklukları nedir?

  • 24 saatlik uyku-uyanıklık döngüsüne “sirkadiyen ritm” denir. 
  • Yaşa, cinsiyete, aydınlık – karanlık durumuna, egzersiz durumuna, stres ve hastalıklara göre değişkenlik göstermektedir. Özellikle ergenlerde görülen bir uyku bozukluğudur.  
  • Uyku saati düzenlerinde değişiklik olduğunda ya da uykunun başlangıcında salınan melatonin hormonu daha geç saatlerde salınmaya başladığında, sirkadiyen ritminde faz gecikmesi görülür. 
  • Bu uyku bozukluğu uzun yolculuklarda ve vardiyalı çalışan işçilerde de görülebilir.

Bruksizm nedir?

  • Uykuda diş gıcırdatma durumudur, her yaşta görülebilir. Çene eklemi ve dişlerde aşınmaya neden olur. 
  • Dişlerdeki aşınmanın önlenmesi için kişiye özel ağız içi aparat kullanılması gerekir. 
  • Altta yatıyor olabilecek stres gibi sebeplerin araştırılması ve ortadan kaldırılması önerilir.
Otizm Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü