Bipolar Bozukluk  Bu Yazıyı 5 Dakikada Okuyabilirsiniz.

Günlük hayatın akışı içerisinde hepimizin duygu durumunda olağan inişler ve çıkışlar olabilir. O gün ki ruh halimize göre enerjik, neşeli ya da pozitif olabilirken ertesi gün yorgun, mutsuz hissedebilir, gün içinde yaşadığımız bir durumdan dolayı öfkelenebiliriz. Bu durum normal olarak tanımlanırken, bipolar bozukluk bulunan kişilerde gündelik olaylarla bağlantılı ya da bağlantısız şekilde keskin inişler çıkışlar görülmektedir. Bu değişimler kişinin düşüncelerinde, duygularında, davranışlarında ve yaşamında etkiye neden olabilecek büyüklüğe sahiptir.

Peki, bipolar bozukluk nedir?

Bipolar bozukluk toplumun genelini etkileyen psikiyatrik bozukluklardan biridir. Tedavi edilmediği durumlarda erken ölüm, genel sağlık durumunda bozulma gibi sonuçlar yaratabileceği gibi doğru tanımlanıp, uygun şekilde tedavi edildiğinde ise hastanın yaşam kalitesini yükseltmek mümkün olabilir. Bipolar bozukluk, hastanın kendisini aşırı coşkulu (manik/hipomanik dönem), çok durgun (depresif dönem) hissettiği veya iki durumunda bir arada bulunabileceği karma olarak adlandırılan farklı dönemlerde gözlenen hastalıktır. Aynı zamanda belli bir düzen olmaksızın yineleyen dönemlerle birlikte kronik seyirli, mesleki, ailesel ve sosyal alanlarda işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açan bir duygu durum bozukluğudur.

Bipolar bozukluğun belirtileri nelerdir? 

Hastalığın tüm dönemlerinde kişinin duygu durum, enerji ve aktivite seviyelerinde bozukluklar görülür. Belirtiler hastalığın dönemlerine göre iki farklı başlıkta incelenir;

  1. Manik Dönem
    • Yükselmiş duygu durum ve aşırı enerjik hissetmek
    • Aktivite seviyelerinde görülen artış
    • Heyecanlı ve sabırsız hissetmek
    • Çok hızlı konuşmak ve konudan konuya atlamak
    • Düşüncelerdeki hızlı ve ani değişimler
    • Normalden daha aktif olmak
    • Uyku gereksiniminde azalma
    • Benlik saygısında artış ve kendini büyük görme
    • Zevk veren etkinliklere ilgi artışı, risk alma
  2. Depresif Dönem
    • Suçluluk ve değersizlik hissi
    • Kendini yorgun hissetme
    • Uyku problemleri yaşamak
    • Aktivite seviyesinde düşüş
    • Yeme problemleri yaşamak
    • Ölüm ve intihar hakkında çok fazla düşünmek
    • Konsantrasyon güçlüğü
    • Depresif bir mizaç sergilemek
Bipolar bozukluğun nedenleri nelerdir?

Bipolar bozukluğun oluşumunda bir çok faktörün rol oynadığı düşünülmektedir. Bu etkenler biyolojik ve çevresel olarak iki farklı başlıkta incelenebilir.

  1. Biyolojik Faktörler
  • Genetik etkenler: Çok uzun süredir bu hastalığın bazı ailelerde daha sık görüldüğü ve kalıtımsal bir yönü olduğu bilinmektedir. Genetik etkenlerin bipolar bozukluğun gelişiminde yaklaşık %60-80 oranında etkisi olabileceği bildirilmiştir.
  • Biyokimyasal etkenler: Yapılan araştırmalara rağmen bipolar bozukluğun patolojisi ile ilgili çok fazla veri elde edilememiştir. Çalışmalar adrenalin, noradrenalin ve dopamin üzerine gerçekleştirilmiştir.
  • Beyin görüntüleme: Beyin görüntüleme ile elde edilen veriler etiyolojik anlam taşımayacağı gibi araştırmalar sonucunda bazı çelişkili bulgular da elde edilmiştir.
  • Nöroendokrin sistem: MS, inme, epilepsi, beyin tümörleri, demans ve kafa travmaları bipolar bozukluk benzeri klinik tabloların oluşmasına yol açabilir.
  1. Çevresel Faktörler

Çevresel etkenlerin hastalığın başlangıcı ve seyri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Genetik etkenlerin olmadığı durumlarda bile belirli yaşam alışkanlıkları, alkol-madde kullanımı, alınan bazı ilaçlar ve psikososyal etkenler hastalığın gelişmesinde ya da kötüleşmesinde önemli bir rol oynar.

Bipolar bozukluğun tedavisi nasıldır?

Bipolar bozukluk yaygınlığı ve yarattığı işlevsel yıkımın büyüklüğü açısından tedavisi konusunda üstünde önemle durulması gereken bir ruhsal bozukluktur. Bipolar tanısı alan hastaların yaklaşık %10 ile 20’si intihar girişimi sonucunda ölmektedir. Bu durum göz önünde bulundurulduğunda hastalık sürecinde akut sağaltım, sürdürücü ve koruyucu sağaltım büyük önem taşımaktadır. Tedavi seyri ise aşağıdaki şekilde gerçekleşmektedir.

  • Hastalığın kesin tanısının konması ve hastanın temel tedaviye hazırlanması
  • Genel değerlendirme sonrasında hastanın yatarak ya da ayakta yoğun biçimde tedaviye alınması
  • Hastanın güvenliğinin ve intihar riskinin değerlendirilmesi gerekli durumlarda 3.kişiler ya da kurumların bilgilendirilmesi
  • Hasta ile terapötik ilişki kurma ve geliştirme
  • Hasta, ailesi ve yakın çevresi için eğitimler verme
  • Hastalığın her dönemini aynı önem düzeyinde takip etme
  • Hem geriye dönük hem de ileriye dönük hastalık çizelgesini çıkarma
  • İşlevsellikte bozulmayı değerlendirme ve düzeltme

Bipolar bozukluk, tedavi edilmediğinde önemli yeti yitimine neden olan ruhsal bozuklukların başında gelir. Bu nedenle hastalığı erken tanımlamak, akut/sürdürücü/koruyucu tedavisinde tüm sağlık çalışanlarının duyarlı olması oldukça önemlidir. Hastaların tedavi uyumunun, yaşam kalitesinin, sosyal işlevinin bu şekilde arttırılması mümkündür.

KAYNAKLAR

insomnia
İnsomnia: Uyuyamayanlar Kulübü
panik atak
Panik Atak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü