Ahlak Gelişimi  Bu Yazıyı 3 Dakikada Okuyabilirsiniz.

Ahlak gelişimi çocuğun hayatının ilk yıllarından başlar ve yaşam boyu da devam eder. İlk gelişim aşamalarında ebeveyn etkili iken sonrasında sosyal çevre, okul ortamı, ileriki yaşlarda ise iş ortamı ahlak gelişimine olumlu ya da olumsuz tuğlalar ekler. Ahlak, içinde yaşadığımız toplumun değer yargılarını kabullenme, sosyal ortam kurarken o toplumun iyi ve kötü yanlarını öğrenme sürecidir. Özellikle inanç sistemleri yüksek ailelerde ahlak kavramı önemli yer tutar. Hatta çoğu aile ‘çok iyi bir işi olmayabilir, çok para kazanmayabilir ama ahlaklı bir insan olması bize de ona da yeter’ şeklinde düşünür. Ahlak kavramını derinden inceleyen kuramcı Kohlberg bireylerin ahlak gelişimlerini, aşamalarını ve birbirleri ile ilişkilerini incelemiştir. Kohlberg bu aşamaları inceleyebilmek için bir denek grubu kurmuştur ve 9 tane hikâye ile doğru ve yanlış davranışları nedenleri ile birlikte sormuştur. En ünlü hikâyesi ise;

“Avrupa’da bir kadın, ender görülen bir hastalıktan ölüm döşeğinde yatmaktadır. Doktorlar hastanın ümidi olabilecek bir ilaç olduğunu düşünmektedirler. Bu, aynı kasabada bir eczacı tarafından bulunan özel bir ilaçtır. İlacın yapımı çok pahalıdır. Ancak eczacı ilacı maliyetinin 10 katına satmaktadır. İlacın küçük bir dozajı için 4000 dolar istemektedir.

Hasta kadının eşi Heinz, tanıdığı herkesten borç para istemiş, gerekli bütün resmi mercilere başvurmuş, ilacın yarısını karşılayabilecek 2000 doları ancak bulabilmiştir. Heinz eczacıya gidip, eşinin ölmek üzere olduğunu, ilacı mümkünse ucuza verip veremeyeceğini, eğer veremezse, paranın geri kalanını daha sonra ödeyip ödeyemeyeceğin! sorar?. Ancak eczacı, “Hayır, bu ilacı ben buldum ve bundan bir servet yapmaya niyetliyim” der ve Heinz’i reddeder. Bütün resmi mercilere zaten başvurmuş olan Heinz çaresizlik içinde, eczaneye gece yarısı grip, ilacı karısı için çalmayı düşünmektedir 

Heinz eczaneye gece yarısı girer. İlacı çalar ve karısına götürür. Ertesi gün gazetelerde soyguna ilişkin haberler çıkar. Polis memuru olan ve Heinz’i tanıyan Brown gazetelerde çıkan soygunla ilgili haberleri okur. Heinz’ı gece yarısı dükkândan hızla uzaklaşırken görmüştür ve ilacı çalan Heinz’ı ihbar edip etmemekle ilgili tereddüt etmektedir.” 

Bu hikâyeyi okuyunca kafamızda birkaç soru beliriyor;

  1. Ahlak dediğimiz kavram durumlara ve koşullara göre şekillenir mi?
  2. Davranışların sonucu mu önemli yoksa kişinin niyeti mi?
  3. Polis memurunun yerinde olsanız ne yapardınız?
  4. Heinz’ın çalma davranışı onu ahlaksız biri yapar mı?
  5. Polis memurunun şikâyet etmemesi onu ahlaksız yapar mı?

Burada doğru ve yanlış olarak verilecek cevaplar elbette çok çeşitlilik gösterecektir. Bu cevapların temelinde kişinin aile yapısı, inanç sistemi, değer kavramları, kültürel yapısı ve sosyal çevresi gibi paydaşlar yatmaktadır. Yukardaki hikâyede önemli olan doğru ve yanlış cevabın ne olduğu değil, bu cevapların dayandığı ahlaki düşünce tarzıdır. Bu yazımızdaki hikâyeyi düşünerek kendinize yukardaki soruları sorun cevaplarınız her koşulda aynı mı olurdu yoksa farklı durumlarda olayı farklı değerlendirir miydiniz? Cevaplarınız tutarlı mı, değişken mi?

Ahlak gelişiminin aşamalarını ise Ahlak Gelişimi Ve Aşamaları yazımızda sizlere aktaracağız.

Ahlak gelişimi ve aşamaları
Ahlak Gelişimi Ve Aşamaları
Çocuğum neden bu kadar öfkeli
Çocuğunuz Neden Bu Kadar Öfkeli?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü